Praktische Gids voor Nabestaanden
Wist je dit?
Na een overlijden blokkeert de bank direct alle rekeningen. Zonder verklaring van erfrecht kom je niet bij het geld.
Alles wat je moet weten over een verklaring van erfrecht - in normale taal, met praktische tips voor een moeilijke tijd.
Een overzicht van alle hoofdstukken in deze gids.
"Als je dit leest, heb je waarschijnlijk net iemand verloren. Allereerst: gecondoleerd. We nemen het papierwerk uit handen, zodat jij je kunt richten op wat echt belangrijk is."
— NotarisRegelen
Belangrijke feiten over erfrecht in Nederland
172.000
overlijdens per jaar in Nederland (2024)
€18,6 mrd
nagelaten vermogen per jaar
3-6 weken
normale doorlooptijd verklaring
| Situatie | Verklaring nodig? | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Bankrekening deblokkeren | Meestal | Soms uitzondering bij <€100.000 |
| Huis verkopen/overdragen | Altijd | Kadaster vereist dit |
| Auto overschrijven (RDW) | Altijd | RDW vraagt erom |
| Levensverzekering uitkeren | Vaak | Afhankelijk van verzekeraar |
| Abonnementen opzeggen | Meestal niet | Overlijdensakte voldoende |
€314
Goedkoopste (online)
€500-€800
Gemiddeld
€1.265
Duurste notaris
Direct hulp nodig?
Wij helpen je door deze moeilijke tijd
Bronnen: CBS.nl (sterftecijfers 2024), Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl
Een verklaring van erfrecht is een officieel document van de notaris dat bewijst wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is om de nalatenschap af te handelen. Het is een soort "bewijs van erfgenaamschap" - het document waarmee je kunt aantonen dat jij gerechtigd bent om zaken te regelen.
In dit document staat precies vastgelegd: of de overledene een testament had, wie de erfgenamen zijn, hoeveel ieder erft, en of er een executeur is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen.
Wie erft
De erfgenamen
Hoeveel
Welk erfdeel
Wie handelt
De gevolmachtigde
Waarom heb je dit nodig?
Zonder dit document kun je bijna niets regelen. Instanties willen bewijs dat jij mag handelen namens de nalatenschap:
Alleen een notaris kan een verklaring van erfrecht afgeven. Dit is wettelijk vastgelegd. De notaris doet uitgebreid onderzoek voordat de verklaring wordt opgesteld:
De notaris zoekt op of er een testament is. Alle testamenten in Nederland worden hier geregistreerd.
De notaris zoekt uit wie de familieleden zijn: partner, kinderen, ouders, broers en zussen.
De notaris checkt of erfgenamen de erfenis hebben aanvaard, beneficiair aanvaard, of verworpen.
Een verklaring van erfrecht heeft geen vervaldatum. Het document blijft geldig zolang de situatie niet verandert. Alleen als er nieuwe erfgenamen worden ontdekt of als de situatie wijzigt, kan een nieuwe verklaring nodig zijn.
Zodra de bank hoort dat iemand is overleden, blokkeren ze direct alle rekeningen. Automatisch. Geen uitzonderingen.
Ook niet als je partner was. Ook niet als je kind bent. Niemand komt bij het geld.
Banken blokkeren rekeningen om de erfgenamen te beschermen tegen onrechtmatige opnames. De bank weet namelijk niet wie de echte erfgenamen zijn - dat moet eerst worden bewezen met een verklaring van erfrecht.
Een en/of rekening wordt niet geblokkeerd bij overlijden. Als mede-rekeninghouder blijf je bevoegd om over de rekening te beschikken. Let op: voor het wijzigen van de tenaamstelling kan de bank wel om een verklaring vragen.
Als er sprake is van een huwelijk/geregistreerd partnerschap, er geen testament is, én er niet meer dan €100.000 op de rekening staat, vragen sommige banken geen verklaring van erfrecht. Je tekent dan een vrijwaringsverklaring.
Dit is een veelvoorkomend probleem. De rekening is geblokkeerd, maar de uitvaart moet betaald worden. Dit zijn je opties:
Sommige banken maken een uitzondering voor begrafeniskosten. Bel de bank met de factuur van de uitvaart en een kopie van de overlijdensakte. Ze maken dan soms een bedrag vrij (maar niet altijd, en niet snel).
Als je het kunt, schiet de kosten voor. Je krijgt het terug uit de nalatenschap zodra de verklaring van erfrecht er is.
De meeste uitvaartondernemers kennen deze situatie en geven uitstel van betaling tot de erfenis is geregeld.
5
werkdagen
verklaring
2-3
dagen
bank
1-2 weken
totaal
Bij NotarisRegelen is de verklaring binnen 5 werkdagen klaar.
Niet in alle gevallen heb je een verklaring van erfrecht nodig. Het hangt af van de situatie. Hier is een overzicht:
Een veelvoorkomend misverstand: als er een testament is, heb je toch geen verklaring van erfrecht nodig?
Dit klopt niet. Een testament toont namelijk niet aan:
Kortom: een testament voorkomt niet dat je een verklaring van erfrecht nodig hebt.
Weet je niet zeker of je een verklaring nodig hebt? Bel de bank of de betreffende instantie en vraag wat ze nodig hebben. Soms kun je kosten besparen.
Als een instantie om een verklaring van erfrecht vraagt, vraag dan waarom en of er alternatieven zijn. Sommige instanties accepteren ook een "verklaring van erfgenamen" (een eenvoudiger document), of alleen een kopie van het testament met overlijdensakte.
Wij helpen je graag om te bepalen of je een verklaring van erfrecht nodig hebt. Bel ons of vul het online formulier in - we nemen binnen 24 uur contact op.
Start je aanvraagHoe werkt het aanvragen van een verklaring van erfrecht? Het proces is overzichtelijker dan je denkt. Bij NotarisRegelen is je verklaring binnen 5 werkdagen klaar.
Je stuurt ons de overlijdensakte en de gegevens van alle erfgenamen (naam, adres, geboortedatum). Dit kan online of per e-mail.
De notaris zoekt op of er een testament is (CTR), wie de familieleden zijn (BRP), en schrijft zich in bij de rechtbank.
Alle erfgenamen ontvangen een verklaring die ondertekend moet worden. Hierin staat hoe zij de erfenis willen aanvaarden.
Na ontvangst van alle getekende verklaringen maakt de notaris de officiële verklaring van erfrecht op. Je ontvangt gewaarmerkte afschriften.
Je hoeft niet zelf naar de gemeente of andere instanties.
5 werkdagen
Bij NotarisRegelen
3-6 weken
Traditionele notaris
Woont een erfgenaam in het buitenland? Dit kan het proces vertragen. Opties: tekenen bij een notaris daar (met apostille), digitale volmacht geven aan andere erfgenaam, of via videobellen (sommige notarissen accepteren dit).
Voordat de notaris de verklaring van erfrecht kan opstellen, moet elke erfgenaam aangeven hoe zij de erfenis willen ontvangen. Er zijn drie opties:
"Ik accepteer alles"
"Alleen als positief"
"Ik wil niet erven"
Je kunt een erfenis per ongeluk zuiver aanvaarden. Bijvoorbeeld door geld van de bankrekening op te nemen, waardevolle spullen mee te nemen, of je te gedragen als erfgenaam. Dan ben je ook aansprakelijk voor eventuele schulden!
Weet je niet zeker of er schulden zijn? Kies dan altijd voor beneficiair aanvaarden. Je bent dan beschermd en krijgt alleen wat er positief overblijft.
Dit is vaak lastig te bepalen. Hier zijn wat manieren om erachter te komen:
Bankafschriften bekijken: Kijk naar rood staande rekeningen, leningen, of terugkerende betalingen aan schuldeisers.
Post doorzoeken: Let op aanmaningen, facturen van incassobureaus, of brieven van schuldeisers.
BKR raadplegen: Bij het Bureau Krediet Registratie kun je opvragen of er leningen of schulden geregistreerd staan.
Belastingdienst: Check of er openstaande belastingschulden zijn.
Je hoeft niet meteen te beslissen. De wet geeft je 3 maanden na overlijden ("beraadtermijn") om te kiezen. Schuldeisers mogen je in deze periode niet dwingen om te betalen.
Heb je meer tijd nodig? De rechter kan deze termijn verlengen.
Kinderen onder de 18 jaar kunnen niet zuiver aanvaarden. Zij kunnen alleen beneficiair aanvaarden of verwerpen. Dit beschermt hen tegen schulden. De ouders of voogd moeten dit voor hen regelen.
Bron: Rechtspraak.nl, Rijksoverheid.nl - Erfenis aanvaarden of verwerpen
Alle erfgenamen moeten de verklaring van erfrecht ondertekenen. Pas dan is het geldig. Dit betekent alle kinderen, de partner (als erfgenaam), en iedereen die in het testament staat.
Dit komt helaas voor. Wat kun je doen als een erfgenaam niet meewerkt?
Vaak is het onwil door onbegrip. Leg uit wat er moet gebeuren en waarom de verklaring nodig is.
De notaris kan uitleggen dat de verklaring nodig is en dat iedereen erdoor wordt geholpen.
Als iemand niet kan (ziek, ver weg, druk), kan diegene een volmacht geven aan een andere erfgenaam.
In extreme gevallen kun je via de rechter afdwingen dat iemand meewerkt. Dit is duur en duurt lang - probeer het eerst anders.
De verklaring van erfrecht gaat alleen over wie de erfgenamen zijn, niet over hoe jullie de spullen verdelen. Eerst de verklaring regelen, dan daarna de verdeling bespreken. Die twee dingen staan los van elkaar.
Ja, maar met toestemming. Eén erfgenaam kan gevolmachtigd worden om namens allen te handelen. De anderen moeten hiervoor tekenen. Dit is handig als er veel erfgenamen zijn of als sommigen ver weg wonen.
Als een erfgenaam zelf ook is overleden (bijvoorbeeld een broer of zus), dan erven de erfgenamen van die persoon - meestal de kinderen. De notaris zoekt dit uit via de Basisregistratie Personen. Dit heet "plaatsvervulling".
Lukt het echt niet om samen te werken? Overweeg dan een professionele mediator in te schakelen. Dit is goedkoper en sneller dan de rechter, en vaak effectiever bij familieconflicten.
Goed om te weten: Bij de meeste nalatenschappen verloopt de samenwerking tussen erfgenamen soepel. Conflicten zijn de uitzondering, niet de regel. De notaris kan vaak helpen om misverstanden te voorkomen.
Behoort er een huis tot de nalatenschap? Dan moet de verklaring van erfrecht worden ingeschreven bij het Kadaster. Pas dan staan jullie als nieuwe eigenaren geregistreerd.
Als er een eigen woning is, kost het inschrijven van de verklaring bij het Kadaster ongeveer €95 extra. Hiermee staan de erfgenamen officieel geregistreerd als nieuwe eigenaren.
Snel, persoonlijk en betaalbaar
5
werkdagen
€395
Vaste prijs
4.9/5
Beoordeling
100%
Rechtsgeldig
| NotarisRegelen | Traditioneel | |
|---|---|---|
| Prijs | €395 vast | €500 - €1.000 |
| Doorlooptijd | 5 werkdagen | 3-6 weken |
| Proces | Online | Kantoorbezoek |
| Extra kosten | Geen | Vaak wel |
"In een moeilijke tijd was het fijn dat alles zo snel en soepel werd geregeld. Binnen een week hadden we de verklaring."
— Familie Bakker, Rotterdam
"Duidelijke communicatie, geen gedoe. Precies wat je nodig hebt als je net iemand hebt verloren."
— Marieke, Amsterdam
Direct regelen?
Binnen 5 werkdagen je verklaring
Er is geen wettelijke deadline, maar de bank blijft geblokkeerd tot je de verklaring hebt. Hoe sneller je begint, hoe sneller je weer bij het geld kunt.
De notaris zoekt dat voor je op in het Centraal Testamentenregister. Jij hoeft daar niets voor te doen.
De aanvraag wel, maar uiteindelijk moet iedereen tekenen. Begin alvast - de notaris neemt contact op met de anderen.
Overweeg de erfenis te verwerpen of beneficiair te aanvaarden. Je bent dan niet aansprakelijk voor de schulden.
Ja, meestal worden de kosten betaald uit de nalatenschap. Als er (nog) geen toegang is tot het geld, schiet één erfgenaam het voor.
Je ontvangt de verklaring zowel digitaal als fysiek. De meeste instanties accepteren een digitale kopie.
Tip: Bewaar deze checklist. Je kunt hem ook downloaden op notarisregelen.nl/checklist
We nemen het papierwerk uit handen, zodat jij je kunt richten op wat echt belangrijk is.
www.notarisregelen.nl
info@notarisregelen.nl
020 - 123 4567
© 2025 NotarisRegelen
Alle rechten voorbehouden
Met respect en begrip